Dióxido de carbono (CO2)

Dióxido de carbono (CO2)

É o gas incoloro e inodoro que forma parte da natureza e que é indispensable para a vida na terra, xa que é absorbido polas plantas e mediante os procesos de fotosíntese é transformado en osíxeno e en hidratos de carbono e ademais é producido nos procesos naturais de respiración dos animais e dos seres vivos. Con todo, o CO2 tamén é considerado un dos principais gases de efecto invernadoiro.

Fuentes principais

A súa presenza na atmosfera débese a fontes antropoxénicas e naturais. Dentro do ciclo natural do carbono, o CO2 xoga un papel importante en gran número de procesos biolóxicos. En relación coas actividades humanas, emítese principalmente debido ao consumo de combustibles fósiles (carbón, petróleo e os seus derivados e gas natural) e da leña para xerar enerxía, e polos incendios forestais. A deforestación tamén contribúe ao aumento dos niveis deste gas de efecto invernadoiro.

A nivel do aire interior, a súa concentración está relacionada coas variables: concentración en aire exterior, fontes interiores, nivel de ocupación e taxa de ventilación.

Referencia lexislativa e acordos internacionais

En xuño de 2021, o Parlamento aprobou a nova Lei do Clima da UE, cuxo obxectivo de reducir as emisións netas de gases de efecto invernadoiro a lo menos nun 55% para 2030 (dende o 40% actual) e fai xuridicamente vinculante a neutralidade climática para 2050.

A Lei Europea del Clima é parte do Pacto Verde Europeo, a folla de ruta de UE que busca a neutralidade climática. Para conseguir este obxectivo, a Unión Europea propuxo un ambicioso paquete lexislativo chamadoObxectivo 55 en 2030”, sendo este un conxunto de propostas encamiñadas a revisar e actualizar a lexislación da UE e por en marcha novas iniciativas co fin de garantir que as políticas da UE se axusten aos obxectivos climáticos acordados polo Consello e o Parlamento Europeo.

No relativo á calidade do aire interior, o Real Decreto 1027/2007, do 20 de xullo, polo que se aproba o Regulamento de Instalacións Térmicas de Edificios (RITE) propón os valores de concentración que abranguen dende 350 ppm ata 1.200 ppm en función da calidade do aire exixible ao local.

Calidade de aire interior esixible

ppm CO2*

IDA 1 (aire de óptima calidade): hospitais, clínicas, laboratorios e escola infantís.

350

IDA 2 (aire de boa calidade): oficinas, residencias (locais comúns de hoteis e similares, residencias de anciáns e estudantes), salas de lectura, museos, salas de tribunais, aulas de ensino e asimilables e piscinas.

500

IDA 3 (aire de calidade media): edificios comerciais, cinemas, teatros, salóns de actos, habitacións de hoteis e similares, restaurantes, cafeterías, bares, salas de festas, ximnasios, locais para o deporte (salvo piscinas) e salas de computadores.

800

IDA 4 (aire de calidade baixa)

1.200

* Valores de concentración de CO2 (en partes por millón en volume) por encima da concentración existente no aire exterior

Calidade do aire interior

A principal fonte de CO2 nun ambiente interior é a respiración humana.

Os niveis habituais que podemos encontrar nun ambiente interior estarán relacionados con: calidade do aire exterior, fontes interiores, niveis de ocupación e taxas de ventilación. Debido ás características deste contaminante, en ambientes non industriais onde a única fonte é a respiración humana, pódese tomar a concentración deste gas como parámetro de control da calidade do aire interior e do bon ou mal funcionamento do sistema de ventilación (sensores de dióxido de carbono empréganse para controlar o bon funcionamento dos equipos de renovación do aire interior).

Segundo a Guía Técnica do INSST para a avaliación e prevención dos riscos relativos ao emprego de lugares de traballocando a concentración supera o valor de 1.000 ppm é sinal de que a ventilación é inadecuada. Se ben o dióxido de carbono non se considera un gas tóxico, nin tan sequera nocivo para a saúde humana, altas concentracións no aire interior deste gas producen unha sensación pouco confortable debido a que despraza o osixeno do aie e fai que a respiración sexa máis fatigosa.

Efectos na saúde

O principal efecto na saúde é a asfixia pola súa capacidade de desprazamento do osíxeno (concentracións por baixo do 20%). En concentracións elevadas, maiores de 30.000 ppm, pode causar dor de cabeza, falta de concentración, somnolencia e problemas respiratorios dependendo da concentración e do tempo de exposición.

Fai falta destacar que as persoas con problemas de asma ou síndrome químico múltiple deben proverse con baixas concentracións de CO2.

En relación coa súa influencia na saúde a través do cambio climático, asóciase, tanto de maneira directa como indirecto, cun incremento da morbilidade e da mortalidade, especificamente cun aumento do incidente de enfermidades cardiovasculares, respiratorias, inmunolóxicas, infecciosas e cancerosas.​​​​

Xunta de Galicia © Xunta de Galicia. Información mantida e publicada en internet pola Consellería de Sanidade - Servizo Galego de Saúde